home : hart : aandoeningen

Ziekten van hart en bloedvaten Hartziekten ontstaan als er iets fout gaat met de pomp in het systeem. Dat kan een hartinfarct zijn, een ritmestoornis of een zwakte van de hartspier. Ziekten van de bloedvaten ontstaan als er iets fout gaat met het buizenstelsel. Meestal betreft het arteriosclerose of verkalking van de slagaders. Hierdoor gaan wanden van de slagaders verstarren en vernauwen. Dit gebeurt in alle delen van het lichaam. Vooral in de hersenen, de nieren en in het hart zelf zijn de gevolgen op lange termijn het schadelijkst voor de gezondheid. Bij een aantal mensen treedt verkalking van de slagaders sneller op. Meestal gaat het om mensen die roken, te zwaar zijn, te veel dierlijk vet eten, te weinig sport doen of te gestresseerd leven. Als daarbij nog een hoge bloeddruk komt, is de kans op verkalking reëel. Ook mensen met suikerziekte zijn kwetsbaarder voor aandoeningen van hart- en bloedvaten. cornaire ziekten angina pectoris hartinfarct hartfalen Coronaire ziekten Zoals alle bloedvaten (hersenslagaders, slagaders van de darmen, van de onderste ledematen …) kunnen ook de kransslagaders aangetast worden door arteriosclerose, ook wel aderverkalking genoemd. Aderverkalking ontstaat door binnendringen van vetten (vooral cholesterol) en van ontstekingscellen in de vaatwand, waarin later verkalkingen kunnen verschijnen. De vorming van deze letsels (atheromateuze plaques genoemd) neemt tientallen jaren in beslag zonder dat er hinder voor de persoon ontstaat. Wanneer het letsel een belangrijke vernauwing van bijvoorbeeld een kransslagader veroorzaakt, krijgt men klachten. Bij een ernstige vernauwing spreken we van angina pectoris of angor. Bij een plotse afsluiting van het vat, door de vorming van een klonter op de door aderverkalking aangetaste vaatwand, ontstaat een hartinfarct. langzaam maar zeker slippen de aders dicht [Top] Angina pectoris of Angor Wat gebeurt er? Angina pectoris is de meest voorkomende uiting van problemen met de kransslagaders, meestal een vernauwing door aderverkalking. In het begin heeft de patiënt geen klachten in rust maar wel bij inspanning. Het hart moet dan harder en sneller pompen omdat het meer bloed met zuurstof nodig heeft. De vernauwing belet echter een voldoende bloedtoevoer naar de hartstreek: de persoon krijgt last van angina pectoris. vernauwing van de kransslagader door aderverkalking Zodra de uitlokkende oorzaak (inspanning, emotie…) verdwenen is, daalt de zuurstofvraag van het hart en volstaat de bloedtoevoer: de angor verdwijnt. De hartspier is niet beschadigd door de angoraanval. Een gelijkaardige klacht kan optreden door een krampachtige samentrekking (spasme) van een kransslagader, zonder dat er aderverkalkingletsels zijn. Dit is echter vrij zeldzaam. Angina pectoris kan jarenlang stabiel blijven zonder verwikkelingen. De zieke kent goed de situaties die de klachten uitlokken. Hij leert ze te vermijden of ze doeltreffend te hanteren. Deze pijnen kunnen echter vaker voorkomen, langer duren, bij steeds lichtere inspanningen optreden of zelfs in rust of ’s nachts. Dit wijst op een verergering van de angor, dus op een sterke vernauwing van het bloedvat. Men noemt dit ‘onstabiele’ angor omdat een hartinfarct dreigt. Wat voel je? Angina pectoris is meestal een toesnoerend pijnlijk wringend gevoel in de borstkas. Het komt op bij inspanning en verdwijnt binnen de 10 minuten bij rust of door een pilletje onder de tong te laten smelten. Onder ‘inspanning’ verstaan we niet alleen lichaamsbeweging maar ook spijsvertering, emoties, zenuwachtigheid. Koud weer, tegenwind of bergop gaan kunnen de klachten verergeren. De pijn kan uitstralen naar, of soms enkel en alleen voorkomen in de armen (met de voorkeur voor de linkerarm), de mondbodem en kaken, de maagstreek of de rug. Men spreekt van angor (latijn voor angst) omdat de pijn vaak angstwekkend overkomt. Bij een angoraanval houd je best op met de inspanning en kan je eventueel een pilletje onder de tong leggen (zogenaamde nitraten). Als de klacht na 15 minuten niet betert, kan je een tweede pilletje nemen. In deze situaties moet je zonder twijfelen een dokter raadplegen. Door het naleven van enkele leefregels, medicatie of chirurgie kan de ontwikkeling van een ‘stabiele’ naar een ‘onstabiele’ angor en naar een hartinfarct vermeden worden. [Top] Hartinfarct of myocardinfarct Wat gebeurt er? Een hartinfarct is het gevolg van een afsluiting van een kransslagader door vorming van een bloedklonter op een aderverkalkingletsel en slechts zelden het gevolg van een krampachtige samentrekking van het bloedvat. Het gedeelte van de hartspier dat afhankelijk is van de bloedtoevoer door het afgesloten vat, sterft af. In tegenstelling tot angina pectoris treedt hier dus wel een letsel van de hartspier op. De ernst van het infarct is afhankelijk van de grootte van de afgestorven zone en het optreden van verwikkelingen zoals ritmestoornissen, falen van de pompfunctie, hersen- of longembolieën,… Deze problemen zijn niet te voorzien en treden vooral op in de eerste 72 uren na het begin van het infarct. 1: gezonde spier | 2: afsluiting van de slagader | 3: beschadigde spier Korte tijd na het infarct begint de hartspier te genezen. De afgestorven spierweefsels worden niet vervangen maar er verschijnt een stevig letteken van bindweefsel. De vorming van het litteken neemt ongeveer een maand in beslag. In de eerste 2 à 3 weken worden bloedvaatjes gevormd die het infarctgebied bevloeien. De volledige ontwikkeling van dit nieuwe vaatnet kan enkele maanden duren. Het gevormde litteken kan geen pompwerking ontwikkelen. Wat voel je? De typische klachten van een infarct geven een duidelijke aanwijzing. De pijn doet denken aan die van angina pectoris, maar ze is heviger, duurt langer (meer dan 20 minuten) en antwoordt slecht op nitraatpilletjes onder de tong. De pijn ontstaat meestal naar aanleiding van een krachtige inspanning, een overvloedige maaltijd of hevige emotie. Het klachtenpatroon kan heel vaag zijn. Bewusteloosheid, kortademigheid, een aanslepende maaglast met vermoeidheid bijvoorbeeld. Soms zijn er helemaal geen klachten. Het hartinfarct kan onverwacht optreden bij een persoon die nooit enige klacht heeft gehad. Meestal echter is er in de voorgeschiedenis een min of meer lange periode van angina pectoris en een verergering van de pijncrisissen tijdens de laatste weken of dagen (‘onstabiele angina pectoris). De pijn is zeer angstwekkend en geeft een gevoel van dreigende dood. Ze gaat vaak gepaard met andere klachten zoals algemeen zwaktegevoel, misselijkheid, braken en zweten. [Top] Hartfalen Ondanks de manier waarop 't klinkt, betekent hartfalen niet dat het hart er plotseling mee stopt of dat je aan het sterven bent. Hartfalen is een combinatie van verschijnselen die direct of indirect het gevolg zijn van de verminderde pompwerking van het hart. Als een hartkamer niet goed pompt kan er te veel bloed achterblijven in de bijbehorende boezem van het hart. Daardoor ontstaat ophoping (stuwing) in de bloedvaten die het bloed aanvoeren. Een verminderde pompwerking kan ook betekenen dat de rechter of linker hartkamer minder bloed rondpompt dan het lichaam eigenlijk nodig heeft. Er ontstaat een zuurstoftekort in delen van het lichaam. In feite is hartfalen dus geen ziekte, maar een slechte conditie van een vitaal orgaan - het hart. Als de pomp vooral aan de linkerkant van je hart niet goed werkt, raken de bloedvaten van de longen overvol. Er gaat dan bloedplasma uit de kleine bloedvaten van de longen lekken. Dit vocht hoopt zich op waardoor je kortademig wordt en kriebelhoest krijgt. Ook als je zit en/of ligt kan je het benauwd krijgen. Als de benauwdheid snel verergert, is er misschien vocht in je longen gekomen. Als de rechterkant van je hart minder goed pompt, hoopt het vocht zich op in je buik, benen en voeten. Bij vochtophoping in de buikholte krijg je bijvoorbeeld een vol gevoel in je buik, en je kleren gaan strakker zitten. Je gewicht neemt toe zonder dat je meer eet. Een combinatie van links en rechts hartfalen komt ook voor. Als je hart minder goed pompt komt je lichaam dus zuurstofrijk bloed te kort. Door dit tekort voel je dat je spierkracht minder is dan vroeger. Ook spieren hebben zuurstof nodig. Je zult sneller moe worden bij inspanningen als bijvoorbeeld (trap)lopen of boodschappen doen. Een ander typerend verschijnsel van hartfalen is dat je er 's nachts vaker uit moet om te plassen, of dat je het benauwd krijgt als je voorover buigt of bukt. De belangrijkste oorzaken zijn: Tachtig procent van de oorzaken van hartfalen is te wijten aan één of meerdere hartinfarcten. Een hoge bloeddruk veroorzaakt hartfalen omdat het hart steeds tegen een te hoge weerstand in moet pompen. Eerst wordt de hartspier dikker en vervolgens stijver. Het hart verliest aan pompkracht. Op oudere leeftijd verliezen hart- en bloedvaten al een deel van hun veerkracht. Dit versterkt het effect van hoge bloeddruk. Ritmestoornissen. Het hart klopt dan té snel of té traag. Slecht functioneren van de hartkleppen. Als er een hartklep vernauwd is, moet het hart extra hard werken om voldoende bloed de klep te laten passeren. Als er anderzijds een klep niet goed sluit zal er een overbelasting ontstaan voor het hart door het grote volume bloed dat in het hart opgeslagen blijft. Het kan hier overbelast van raken. Ziekte van de hartspier (cardiomyopathie) Letterlijk betekent cardiomyopathie: hart (cardio) - spier (myo) - lijden of ziekte (pathie). Bij cardiomyopathie hebben de hartspiercellen een abnormale bouw en functie waardoor de wand van het hart te slap of te dik en stijf is. Meestal is dit het gevolg van erfelijke aanleg. Soms is er tegelijk een verstoord hartritme. De verslapte hartwand komt het meest voor. Deze heet 'gedilateerd' (dilateren betekent: oprekken of wijder maken). De verslapte en verwijde hartkamer heeft onvoldoende kracht om een goede hoeveelheid bloed uit te pompen. In het andere geval, als de wand van de hartkamer te dik en te stug is, kan het hart niet goed volstromen met bloed en daardoor minder goed pompen. Men spreekt dan van 'restrictieve cardiomyopathie' (restrictief betekent beperkt). De ene vorm van cardiomyopathie kan overgaan in de andere. Zo kan bijvoorbeeld een verdikte spier later juist gaan verslappen. [Top]

Zorgverstrekkers | webmaster | © Copyright 2004, S&M, All rights reserved